Blog - design, reklama, marketing...

Szczecineckie NEONY

02


Neon – popularna nazwa lamp wyładowczych opracowanych w 1910 roku przez Francuza Georges’a Claude, zaraz po wynalezieniu przezeń zasady funkcjonowania lamp neonowych, w zastosowaniu do reklam zewnętrznych.
Teoretycznie można zastosować wiele różnych gazów (lub ich mieszanin), wymienionych poniżej, jednak współcześnie w praktyce komercyjnej stosuje się niemal wyłącznie: neon, argon oraz ciekłą rtęć. Bogactwo kolorów uzyskuje się stosując barwne luminofory. Neon: pomarańczowo-czerwony (z rtęcią w żółtozielonej rurze: zielony), argon: niebieski (z dodatkiem rtęci – bardziej intensywny), hel: biało-różowy, hel w żółtej rurze: żółty, krypton: biały, ksenon: niebiesko-fioletowy, Prócz gazów szlachetnych stosuje się również: azot żółto-różowy, dwutlenek węgla błękitno-biały.

Tyle teoria neonów, w PRLu we wszystkich większych miastach zaczęły się pojawiać już w latach 60tych a ich masowy wysyp to lata 70te. Nie wiem na czym polegał ich fenomen, że były tak chętnie stosowane, może to moda tamtych czasów, może chęć dania Polakom namiastki Las Vegas? Był to bardzo oryginalny i w sumie elegancki sposób reklamy szczególnie na tle siermiężnego handlu gospodarki centralnie planowanej. W porównaniu z dzisiejszą samowolką w dziedzinie szyldów reklamowych to niebo a ziemia. Do dzisiaj wiele z nich już nie istnieje nie mówiąc o działaniu, w Szczecinku nie zachował się chyba żaden z jednym małym wyjątkiem, o którym poniżej.

A więc zaczynamy wycieczkę po Szczecineckich neonach.

Neony były na wszystkich głównych ulicach handlowych Szczecinka, czyli Żukowa, 9 Maja, Bohaterów Warszawy, może jeszcze gdzieś ktoś pamięta?

Ulica 9 Maja.

Fotografia ulicy, w tle ul. Żukowa, widać tutaj dwa neony, po lewo domu towarowego Uniwersal

oraz po prawo nowoczesnego jak na tamte czasy pawilonu handlowego który mieścił salon odzieży damskiej Dana.

dodatkowo było tam jeszcze również nonowe logo, do dzisiaj pozostał jedynie napis „salon odzieży damskiej” oczywiście już bez podświetlenia, jest to chyba jedyna pozostałość po szczecineckich neonach.

Idziemy dalej ul. 9 Maja. I zatrzymujemy się na wysokości budynku nr 25. Tutaj mieściły się dwa sklepy bogato zdobione neonami.

Były to sklepy PSS Chemia oraz sklep z artykułami gospodarstwa domowego.

i spojrzenie z drugiej strony:

 

skrzyżowaniem z ulicą Wyścigową

Idąc dalej tuż za skrzyżowaniem z ulicą Wyścigową znajdowała się drogeria, był to bardzo elegancki sklep w tamtych czasach i cieszący się dobrą renomą. Drogeria w tym miejscu znikła całkiem niedawno. Ten sklep również miał swój neon, pamiętam, że dość długo wisiał, ale nie pamiętam go działającego.

Niestety na tych zdjęciach nie jest zbyt dobrze widoczny ale widać pionowe linie neonówek i napis DROGERIA, rozświetlony musiał robić wrażenie.

Ostatni budynek na ul 9go Maja, już tuż przed pl. Wolności. Nie jestem pewien czy to był neon, wygląda jakby to był po prostu napis, jednak wykonany solidniej niż jakaś wyklejana plansza.

 

Kolejna ulica to Bohaterów Warszawy.

Pierwszy obiekt to jeden z ważniejszych hoteli w Szczecinku lat 70tych. Oczywiście nie mogło być inaczej, musiał mieć swój neon i to całkiem okazały.

Patrząc dalej w Bohaterów Warszawy dostrzegamy kolejne neony.

Tutaj na zdjęciu już z lat 90tych. Po lewo kwiaciarnia Flora a po prawo również okazały sklep firmowy Polamu.

Po prawo jak już wcześniej wspominałem widać duży neon POLAM. Są również dwa neony nad witrynami sklepu.

Neon ten dzisiaj już nie istnieje, chociaż wisiał do całkiem niedawna, mimo że sklepu Polamu już dawno w tym lokalu nie było. Tutaj jego ostatnie zostały uwiecznione jego ostatnie lata bytności.

Na zdjęciu poniżej przestawiającym całą ulicę Bohaterów Warszawy widać wszystkie przedstawione tu neony, hotelu Pomorskiego, kwiaciarni, Polamu oraz dodatkowo neony tomu towarowego Społem zwanego potocznie blaszakiem. Ten sztandarowy dom towarowy lat 70tych oczywiście nie mógł obyć się bez neonów. Widać podświetlane loga Społem oraz oświetlone dwie ściany rzędami lamp neonowych.

Te podświetlenia ścian blaszaka istniały na nim do samego końca (oczywiście niedziałające) czyli do jego przebudowy. Poniżej fotografia sprzed kilku lat przed niedawną przebudową.

 

ulica Żukowa dzisiaj Wyszyńskiego

Kolejną ulicą właściwie od nowa wybudowaną przez władze PRL jest ulica Żukowa dzisiaj Wyszyńskiego. Ulica ta była wizytówką ówczesnego Szczecinka wraz z obszernymi sklepami.

Widoczne tutaj trzy duże sklepy: Delikatesy tzw. nowe, sklep obuwniczy i sklep Orbisu. Na tym nocnym zdjęciu widać jedynie działający neon Orbisu.

Dalej na ulicy Żukowa znajdowały się dwa również reprezentacyjne sklepy, Elegancja i Delikatesy tzw. stare.

zdaje się, że widoczne tu neony będą jednymi z najstarszych powojennych neonów w Szczecinku.

Neony te zdaje się długo nie przetrwały może jakiś kilkanaście lat, bo już na zdjęciu z przełomu lat 70tych i 80tych widać kawałek nowego szyldu, który już ma zupełnie nowy krój. Dokładnie nie widać, ale to chyba również był neon.

Po przeciwnej stronie znajdowały się „ulubione” przez architekturę okresu Polski Ludowej pawilony, i to bardzo okazałe bo piętrowe. W pawilonie tym znajdował się duży sklep z artykułami AGD, a na dachu był wielki neon DOM oraz po lewej stronie zdaje się, neonowy czajnik a po prawej logo WSS.

Dochodząc do skrzyżowania ulicy Żukowa z Powstańców Wielkopolskich natknąć się można było a kolejny całkiem okazały neon. Reklamował on zdaje się kwiaciarnie, Mimoza. Swoją drogą branża kwiaciarska neonowo wyróżniała się.

Widok od przodu, wraz z napisem kwiaciarnia nad witryną, fotografia z przełomu lat 70tych i 80tych.


Po przeciwnej stronie neonem został wyróżniony… warzywniak. Jaki dzisiaj warzywniak mógłby sobie pozwolić na tak wyszukaną reklamę?

i jeszcze jego działanie w nocy,

niestety literka W zaniemogła.

Tyle jeżeli chodzi o główne ulice handlowe Szczecinka, neonami były ozdobione również restauracja Kolorowa

Oraz również pokazowa inwestycja PRL w Szczecinku, dworzec autobusowy.

Jako uzupełnienie zdaje się najstarszy Szczecinecki neon. Widać go na zdjęciu z lat 30tych,

i jest to właściwie jedyny znany mi przedwojenny neon.

Niestety, wielki nieobecny tutaj to neon Restauracji GRYF, nie mam go na żadnych zdjęciach, nawet tych współczesnych, bo pamiętam, że dość długo wisiał zanim została na tym budynku urządzona istna masakra szyldowa. To co się tam teraz dzieje lepiej nie opisywać.

Jeżeli pamiętacie jeszcze jakieś neony w Szczecinku oczywiście zapraszam do uzupełnienia tego spisu.

 

Artykuł pochodzi z Szczecineckie Forum Historyczne im. prof. dr Karla Tuempla – Szczecinek.org

Większość zdjęć jest autorstwa Pana Kajetana Wlazło

3 Komentarzy

Masz coś do powiedzenia? Śmiało zostaw komentarz Napisz komentarz

  1. Marcin Możejko pisze:

    Jeżeli ktoś posiada zdjęcie z widocznym neonem „GRYF” to bardzo proszę o podesłanie go na maila.

  2. Michał pisze:

    Piękny, nostalgiczny spacer po Mieście, którego już nie ma… dobrze, że pozostały fotografie.

    Michał, Szczecin

  3. Renata pisze:

    Wow, prawie zapomnialam ze przy dzisiejszym „Blaszaku” byla ulica z przejazdem :)

Zostaw Komentarz

Napisz co myślisz odnośnie tego wpisu.